آژانس توسعه فرانسه (AFD) در سال‌های اخیر یکی از بازیگران اصلی عرصه همکاری‌های اقتصادی و توسعه‌ای در مصر بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد پاریس بیش از هر چیز به دنبال تقویت جایگاه ژئو‌اقتصادی خود در شمال آفریقا و حفاظت از منافع بلندمدت خویش است. آژانس توسعه فرانسه (AFD) نهادی دولتی است که در سال ۱۹۴۱ […]

آژانس توسعه فرانسه (AFD) در سال‌های اخیر یکی از بازیگران اصلی عرصه همکاری‌های اقتصادی و توسعه‌ای در مصر بوده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد پاریس بیش از هر چیز به دنبال تقویت جایگاه ژئو‌اقتصادی خود در شمال آفریقا و حفاظت از منافع بلندمدت خویش است.

آژانس توسعه فرانسه (AFD) نهادی دولتی است که در سال ۱۹۴۱ ایجاد شد و امروزه بازوی اصلی سیاست‌های توسعه‌ای فرانسه در بیش از ۱۰۰ کشور جهان به شمار می‌آید.
مأموریت این نهاد بر اساس اسناد رسمی «حمایت از توسعه پایدار و کاهش فقر» تعریف شده، اما فعالیت‌های عملی آن همواره پیوندی مستقیم با منافع استراتژیک فرانسه داشته است.
مصر به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور عربی، با موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه در حاشیه دریای مدیترانه و کانال سوئز، از ابتدای دهه ۲۰۱۰ به یکی از اولویت‌های AFD تبدیل شد.
دفتر رسمی این نهاد در قاهره به عنوان نقطه کانونی فعالیت‌ها در شمال آفریقا عمل می‌کند و تاکنون بیش از ۳.۱ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری در پروژه‌های مختلف را هدایت کرده است.

پروژه‌های شاخص AFD در مصر

۱. زیرساخت‌های حمل‌ونقل و مترو قاهرهیکی از مهم‌ترین حوزه‌های مداخله AFD در مصر بخش حمل‌ونقل شهری است. این نهاد تاکنون بیش از ۹۰۰ میلیون یورو برای توسعه خطوط مترو قاهره و بازسازی زیرساخت‌های ریلی و تراموا در اسکندریه اختصاص داده است. این پروژه‌ها نه‌تنها به جابه‌جایی روزانه میلیون‌ها شهروند کمک می‌کنند، بلکه نقش مستقیمی در کاهش ازدحام و آلودگی هوا دارند.
۲. اصلاحات نظام سلامت و بیمه همگانی از سال ۲۰۱۸ AFD با اختصاص ۲۱۰ میلیون یورو و ارائه کمک‌های فنی در اصلاح نظام بیمه سلامت مصر مشارکت داشته است. این همکاری بخشی از برنامه دولت قاهره برای پوشش همگانی سلامت تا سال ۲۰۳۲ است و هدف آن کاهش نابرابری در دسترسی به خدمات درمانی است.
۳. مدیریت آب و فاضلاب در صعید مصردر چهار استان جنوبی مصر (قنا، سوهاج، اسیوط و منیا)، AFD از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۹ پروژه‌ای به ارزش ۵۷ میلیون یورو برای بهبود خدمات آب و فاضلاب اجرا کرد. این طرح هم ظرفیت نهادهای محلی را تقویت کرد و هم دسترسی روستاییان به آب سالم را افزایش داد.
۴. انرژی‌های تجدیدپذیر و پروژه بنبانآژانس توسعه فرانسه بیش از ۸۱۵ میلیون یورو در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در مصر سرمایه‌گذاری کرده است. مشارکت در نیروگاه‌های خورشیدی بنبان – بزرگ‌ترین مجتمع خورشیدی آفریقا – نمونه بارز این همکاری است. بخش خصوصی وابسته به AFD، یعنی Proparco، نیز بیش از ۱۱۶ میلیون یورو برای احداث پنج نیروگاه خورشیدی در این مجموعه اختصاص داده است.
۵. امنیت غذایی و ساخت سیلوهای گندمیکی از پروژه‌های اخیر AFD، همکاری با اتحادیه اروپا برای ساخت سیلوهای ذخیره‌سازی گندم در استان‌های مصر است. این طرح با بودجه ۶۰ میلیون یورو در چارچوب ابتکار «Team Europe» اجرا می‌شود و هدف آن افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی غلات و کاهش اتلاف مواد غذایی است.

انگیزه‌های اصلی فرانسه از سرمایه‌گذاری در مصر

هرچند AFD در ظاهر با شعارهایی مانند «توسعه پایدار» و «عدالت اجتماعی» فعالیت می‌کند، اما دلایل واقعی حضور و هزینه‌های فرانسه در مصر فراتر از مسائل بشردوستانه است:
۱. منافع ژئواستراتژیک و امنیتیمصر به دلیل کنترل کانال سوئز و موقعیت کلیدی در دریای مدیترانه، برای فرانسه اهمیت حیاتی دارد. حضور اقتصادی و توسعه‌ای پاریس از طریق AFD به‌طور غیرمستقیم تضمین‌کننده نفوذ سیاسی و امنیتی فرانسه در این مسیر حیاتی تجارت جهانی است.
۲. بازار بزرگ و فرصت‌های اقتصادیبا جمعیت بیش از ۱۱۰ میلیون نفر، مصر بازاری گسترده برای کالاها، خدمات و فناوری‌های فرانسوی است. بسیاری از پروژه‌های AFD زمینه را برای ورود شرکت‌های خصوصی فرانسوی در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل و خدمات شهری فراهم می‌کنند. به عبارت دیگر، کمک‌های توسعه‌ای بستری برای حضور تجاری فرانسه ایجاد می‌کنند.
۳. رقابت با سایر قدرت‌هادر دهه اخیر، مصر به یکی از میدان‌های رقابت قدرت‌های جهانی بدل شده است. چین با سرمایه‌گذاری‌های کلان در چارچوب «ابتکار کمربند و جاده» و ایالات متحده با حمایت‌های نظامی و مالی حضوری پررنگ دارند. پاریس تلاش می‌کند با استفاده از ابزار نرم‌افزاری AFD جایگاه خود را تثبیت کرده و از عقب‌ماندگی در این رقابت جلوگیری کند.
۴. کنترل مهاجرت و ثبات منطقه‌ایفرانسه به‌عنوان یکی از کشورهای اروپایی مقصد مهاجران آفریقایی، به‌شدت به ثبات کشورهای مبدأ توجه دارد. حمایت از زیرساخت‌ها و توسعه اقتصادی مصر از طریق AFD در واقع ابزاری برای کاهش فشارهای مهاجرتی به سمت اروپا تلقی می‌شود.
فعالیت‌های AFD در مصر طی یک دهه گذشته از سطح پروژه‌های عمرانی فراتر رفته و به ابزاری چندمنظوره برای تأمین منافع استراتژیک فرانسه در شمال آفریقا تبدیل شده است.
سرمایه‌گذاری در مترو قاهره، انرژی خورشیدی بنبان یا اصلاحات بیمه سلامت، در کنار همه مزایای توسعه‌ای، عملاً به تقویت نفوذ اقتصادی و سیاسی پاریس منجر شده است.
بنابراین، اگرچه مصر از این همکاری‌ها بهره‌مند می‌شود، اما نمی‌توان نادیده گرفت که AFD بازوی اقتصادی دیپلماسی فرانسه است و مأموریت اصلی آن تضمین منافع ژئواستراتژیک و نفوذ پاریس در منطقه است.
منبع : فارس
پایان خبر