در هفتههای اخیر، حسین فرحبخش، سینماگر کهنهکار و یکی از چهرههای باسابقه تهیهکنندگی در سینمای ایران، در برنامهی تلویزیونی هفت پرده از پدیدهای تازه اما بحثبرانگیز برداشت: «خرید بلیت توسط عوامل فیلم برای بالا بردن فروش گیشه و ثبت رکوردهای ظاهری».
به گفتهی او، برخی فیلمسازان یا تهیهکنندگان نوظهور برای آنکه فیلمشان در صدر جدول فروش قرار گیرد، اقدام به خرید گسترده بلیت میکنند و بدین شکل آمار فروش را غیرواقعی جلوه میدهند.
تقریباً همزمان با این اظهار نظر، برادران نویسندهی فیلم هتل نیز در استوری اینستاگرامی خود تأیید کردند که چنین پیشنهادی به آنها هم داده شده بود، اما آنها حاضر به پذیرش این رویه نشدهاند.
فرحبخش در ادامه، در ویدیویی که بهسرعت در فضای مجازی دست به دست شد، جزئیات بیشتری از ماجرا را بازگو کرد. او گفت: «بعد از مطرح شدن بحث خرید بلیت، تهیهکنندهی برنامه هفت به من گفت هر کسی را که دعوت کردیم بیاید مقابل شما بنشیند و درباره این موضوع صحبت کند، خودش اذعان داشت که چنین خریدهایی وجود دارد، فقط بر سر درصد و میزان آن اختلاف نظر بود.»
فرحبخش با لحنی تندتر، به تازهواردان سینما تاخت: «کسانی که امروز به خرید بلیت متوسل میشوند، اگر جای من بودند که پنج دهه در سینما حضور دارم و آثار جریانساز و پرفروشی مثل نیش، عقرب، قافله، کما، عطش، آواز تهران و زندگی خصوصی ساختهام، دیگر خدا را بنده نبودند. این دوستان فقط چهار، پنج سال است پا به سینما گذاشتهاند، آن هم بیشتر با نیت پولشویی و سودجویی، و هیچ جایگاه واقعی در این هنر ندارند. باید برگردند به همان شغلهای قبلیشان.»
او همچنین تهدید کرد که همانطور که سالها پیش بساط فروش غیرقانونی سیدیهای قاچاق را جمع کرده، در برابر این «کار کثیف» هم خواهد ایستاد. به گفته او، حتی «عوامل امنیتی» نیز به موضوع ورود کردهاند.
در سوی دیگر ماجرا، محمد قربانی، روزنامهنگار و منتقد سینما، در برنامه نمای نزدیک نمونهای روشن از این دست اتفاقات را مطرح کرد: او خبر داد که فیلم پیرپسر ، همچنان با اکرانهای تکنفره روی پرده مانده است؛ موضوعی که به باور او نتیجه «رانت ضد سیستمی» است.
سینمای ایران همواره با معضل بیعدالتی در اکران دستوپنجه نرم کرده است. اما پدیدهای که امروز با فیلم پیر پسر مشاهده میشود، نمونهای تازه و آشکار از برهمزدن قواعد طبیعی بازار سینماست.
فیلمی که حتی اگر کیفیت هنری و روایی بالایی هم داشته باشد، شکل اکران آن نشان میدهد عدالت در تقسیم سالنها و فرصتها رعایت نشده است.
سالنهای خالی، اما اکران گستردهبنابر گزارش روزنامه کیهان پیر پسر در سومین ماه نمایش، همچنان بیش از ۱۲۰ سالن در سراسر کشور در اختیار دارد؛ عددی که در اوج به ۲۵۰ سالن هم رسیده بود. چنین گسترهای در حالت عادی فقط برای فیلمهای پرمخاطب و موفق اتفاق میافتد.
اما بررسی فروش بلیت نشان میدهد بسیاری از سالنها عملاً خالی هستند؛ از سینماهای بزرگ تهران گرفته تا سالنهای کوچک شهرستانی. این تضاد آشکار، پرسش جدی درباره عدالت در تخصیص ظرفیت سالنها ایجاد میکند.
بیعدالتی در حق فیلمهای دیگر
وقتی یک فیلم با سالنهای خالی همچنان باقی میماند، نتیجهاش محروم شدن فیلمهای دیگر از فرصت اکران است. دهها اثر سینمایی در صف نمایش میمانند یا با چند سانس محدود و پراکنده روی پرده میروند، در حالیکه پیر پسر روزانه نزدیک به هزار سانس اشغال میکند. حتی اگر فرض کنیم این فیلم واجد ارزش سینمایی است، تداوم چنین شرایطی مصداق آشکار «انحصار» و «بیعدالتی» در چرخه اکران است.
مهندسی گیشه و تردیدهای جدی
الگوی فروش بلیت در برخی سالنها ــ پر شدن ردیفهای آخر در سالنهای خالی ــ نشان میدهد آمار فروش به شکل غیرطبیعی بالا نگه داشته میشود.
این روند اگرچه میتواند فیلم را بهظاهر در مدار اکران نگه دارد، اما در عمل اعتماد مخاطب به آمار رسمی را از بین میبرد و شفافیت سینما را زیر سؤال میبرد.
بحث بر سر کیفیت هنری یا ضعفهای روایی پیر پسر نیست؛ اکران گسترده و بیمخاطب آن تبعیضی آشکار در حق دیگر آثار سینمای ایران است. عدالت اکران یعنی هر فیلم متناسب با استقبال تماشاگر بماند یا کنار برود؛ چیزی که در مورد پیر پسر رعایت نشده است
Sunday, 18 October , 2026