برنج از جمله گیاهان به شدت وابسته به آب است و این موضوعی نیست که از نگاه کشاورزان، مسوولان و حتی مصرف کنندگان پوشیده مانده باشد، اما اکنون که کم آبی و خشکسالی پشت پرچین شالیکاران گیلانی و مازندرانی خیمه زده است تازه توجه ها به ضرورت تغییر الگوی کشت، بهره وری آب، ذخیره سازی روان آب ها در پشت سدها و آب بندان ها و مهم تر از همه غفلت های چند دهه ای در آماده سازی زیرساخت های مورد نیاز برای «روز مبادا» جلب شده است.

سد سازی، لایروبی رودخانه ها، لایروبی و بهینه سازی آب بندان ها، اجرای طرح تسطیح، نوسازی و یکپارچه سازی اراضی شالیزاری و توجه به ارقام کم آب بر از مهم ترین زیر ساخت ها برای تداوم برنج کاری در شمال کشور است. طرح هایی مطابق با رویکرد ملی مبنی بر رونق کشاورزی شمال به عنوان امنیت ملی غذایی پس از گذشته چهار دهه همچنان به کندی پیش می رود.

نگاهی به وضعیت برنج کاری مازندران در نیم قرن گذشته نشان می دهد که این بخش از کشاورزی همچنان در بستر سنتی رواج و دوام دارد و در این مدت نه تنها زیرساخت قابل توجهی بویژه در بخش تامین آب ایجاد نشده، بلکه در بسیاری از موارد غفلت در سطوح مختلف سبب شده است تا بخش زیادی از زیرساخت های سنتی مانند آب بندان ها و شیوه های مرسوم تقسیم و وفاداری به حق آبه رودخانه ها و چاه‌های کشاورزی هم از بین برود.

بی توجهی و غفلت در انجام الزامات بهره وری از آب، تغییر الگوی کشت به خصوص معرفی ارقام مختلف متناسب با تنش های طبیعی و اقلیمی درحالی است که محققان و کارشناسان جهاد کشاورزی از سال ۹۳ نسبت به بحران کم آبی و خشکسالی پی برده و با هدف بهره وری از منابع آبی حمایت ویژه از کشت برنج فقط در ۲ استان مازندران و گیلان را عملیاتی کرده اند.

همسو با اظهارات کارشناسان در مهر ماه امسال نیز معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی دولت چهاردهم بار دیگر با تاکید بر سیاست‌های کشت برنج اعلام کرد برنج نباید درهمه ۱۹ استان کشور کشت شود، چراکه طبق سیاست‌ های وزارت جهاد کشاورزی کشت این محصول فقط در ۲ استان شمالی گیلان و مازندران مجاز است.

آمارها بیانگر این است که بیشترین میزان مصرف آب مربوط به بخش کشاورزی است و در کشور ما به علت تکیه بر کشاورزی سنتی و بهره گیری از روش های غرق آبی، میزان اتلاف در این بخش بویژه در کشت برنج زیاد و سهم اتلاف منابع آبی در این حوزه بسیار قابل تامل است و همین وضعیت است که کارشناسان کشاورزی را به این نتیجه رسانده است که کم آبی در شمال کشور قابل رفع و اجتناب پذیر است، به شرطی که اراده همگانی وجود داشته باشد.

امروز شرایط کم بارشی و خشکسالی در پاییز به حدی نگران کننده شده است که شالیکاران نسبت به کشت و کار سال زراعی جاری وحشت کرده اند، بررسی میدانی نشان می دهد از هم اکنون شماری از کشاورزان منطقه مرکزی استان تصمیم و اقدام به به عمیق تر کردن چاه های کشاورزی کرده اند، یعنی چاه های نیمه عمیق هشت تا ۱۲ متری خود را به عمق ۲۰ متری می رسانند.

«سد هراز» مهمترین زیر ساخت مدیریت منابع آبی مازندران

طی یک دهه گذشته با آمار کاهش بارندگی و روان آب های رودخانه های دائمی و همچنین کم شدن ذخایر آبی پشت سدها و آب‌بندان ها که تا مرحله اخطار و نوبت بندی منابع آبی استان پیش می رود و از سوی دیگر با بارش برف در ارتفاعات البرز و بارندگی های سیل آسا و درنتیجه روان آب هایی با دبی بالا به صورت هرز وارد دریا خزر می شود، در هر ۲ صورت حسرت کشاورزان را در پی دارد.

کم آبی در مازندران در گذشته‌های دور بیشتر در مناطق شرقی و آن هم اواخر مرداد ماه رخ می‌داد، اما سابقه خشکسالی و کم آبی به دشت هراز با رودخانه پر آب روان در آن منطقه حتی در فروردین ماه از فصل بهار در سال ۱۳۹۷ وجود دارد، بنابراین اگر امروز بار دیگر کشاورزان و شهروندان منطقه مرکزی استان در پاییز امسال که کم بارشی به بیشترین حد خود رسیده است نگران کشت و کار هستند، در واقع به نوعی انتظار، توقع و حتی هشدار به مسوولان نسبت به تکمیل سد هراز است.

رودخانه “هراز” به عنوان مهم ترین رودخانه استان مازندران، سالانه یک میلیارد متر مکعب روان آب را در خود عبور می دهد و تامین کننده آب کشاورزی ۱۱۰ هزار هکتار شالیزاری دشت هراز است.

تنش آبی و خشکسالی در دشت ۱۱۰ هزار هکتاری «هراز» که نیمی از زمین های برنجکاری مازندران را شامل می شود، فقط به دلیل غفلت و کم توجهی به تامین اعتبار برای سرعت بخشیدن به ساخت سد هراز (منگول) پس از گذشت ۱۳ سال از آغاز عملیات این طرح از سوی کشاورزان منطقه مطرح است، این در حالی است که تامین آب شرب و کشاورزی نیمی از جمعیت و زمین های شالیکاری مازندران و همچنین رونق ۴۰ درصد صنعت گردشگری استان فقط با تکمیل سد هراز می تواند انقلابی را در اقتصاد این خطه شمالی بوجود بیاورد.

شالیکاران شهرستان های آمل، بابل، محمودآباد، فریدونکنار و بابلسر که مستقیم از آب شرب و کشاورزی سد هراز بهره مند خواهند شد، گفتند که دولت چهاردهم می تواند با اهتمام ویژه و با تامین اعتبار ۷۱ هزار میلیارد ریال، کار ناتمام دولت های گذشته را با وفاق ملی عملیاتی کند، در واقع توقع به حق مردم دیار علویان نظام جمهوری اسلامی ایران که بیش از ۱۰هزار و ۴۰۰ شهید داده است را جامعه عمل می پوشاند.

ساخت این سد ۶۵۰ میلیون متر مکعبی در دهه ۶۰ مطرح شد و عملیات اجرایی آن نیز سال ۱۳۸۹ آغاز شد، اما مشکلات اعتباری و برخی مسائل دیگر سبب شد که طبق برنامه زمان‌بندی پیش نرود.

این سد به عنوان یکی از مهم‌ترین سدهای در حال ساخت کشور طی سال‌های اخیر بارها به دلایل مختلف مورد توجه رسانه‌ها و جامعه قرار گرفته است. مباحثی مانند اثرگذاری در مهار آب‌های سطحی، ایفای نقش در تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز مناطق پایین‌دست سد، تضمین آب مورد نیاز کشاورزی در دشت بزرگ و استراتژیک هراز، بهبود جریان زیست‌محیطی رودخانه و تولید انرژی به روش برق‌آبی نکات مهمی هستند که در ساخت این سد به عنوان اهداف اصلی مورد توجه قرار دارند. در عین حال طولانی شدن فرآیند ساخت، تأخیر در اجرا به دلیل کمبود اعتبار و بحث‌های مرتبط با دپوی زباله در نزدیکی محل دریاچه سد مسائل انتقادی مطرح شده درباره این سد هستند.

بی توجهی به احیا آب بندان های مازندران

کارشناسان کشاورزی و هواشناسی معتقدند در شرایط امروز اقلیمی که خشکسالی همه دنیا را تهدید می کند و استان های شمالی نیز بر اساس آمار بارش هواشناسی سال به سال به سمت گرم شدن و کم آبی پیش می رود نمی توان در بهسازی و مدیریت آب بندان ها بی توجهی کرد.

احیای آب بندان ها به عنوان منابع آبی ماندگار و اجدادی شمالی ها همزمان با نفوذ و پیشروی خشکسالی های ناشی از کم بارشی از لایروبی این منابع مهم آبی امروز به ساخت آب بندان جدید رسیده است، مقوله ای که کارشناسان از آن به عنوان تنها راهکار مقابله با خشکسالی و تداوم کشاورزی با مدیریت صحیح چرخه آب عنوان می کنند.

در حال حاضر هر هکتار آب‌بندان قابلیت سیراب کردن پنج هکتار شالیزار را دارد که این اثرگذاری در صورت لایروبی شدن و بهسازی آب بندان تا ۲ برابر افزایش خواهد یافت. به عبارتی بخش مهمی از نیاز آبی کشاورزی در شمال کشور با بهسازی و ترمیم همین سازه های سنتی نگهداری آب برطرف می شود.

بررسی تاریخی از وضعیت آب و هوایی و استفاده از منابع آبی در مازندران نشان می دهد که تعداد زیادی از آب بندان های این استان رها شده و خشک شدند در حالی که تا اواخر دهه ۴۰ و ۵۰ این سازه ها تنها تامین کننده آب کشاورزی در شمال کشور بوده است.

تغذیه آب های زیر زمینی و جلوگیری از رسوبگیری، جمع آوری روان آب های سطحی و آب های برگشتی و کنترل سیلاب، جمع آوری زه آب منطقه و استفاده مجدد، جلوگیری از حفر بی رویه چاه، پرورش ماهی و زیستگاه پرندگان و توسعه اقتصادی روستاها به عنوان مزیت های احیای آب بندان ها در چرخه کشاورزی است، موضوعی که طی یک دهه اخیر د تمامی دولت ها به این مقوله توجه ویژه ای شده است، اما بررسی ها نشان می دهد که کمبود اعتبار مهمترین دلیل کُندی اجرای لایروبی آب بندان ها است.

آب‌ بندان‌ ها که در مازندران «اِندون»، در گلستان «بندسار» و در گیلان «سِل» نامیده می شوند، مهم ترین مخازن ذخیره آب باران و نهرها برای کشاورزی هستند. هر چند که کاهش بارش ها و کم آبی در سال های اخیر سبب شد چهره ای خشک و ترک خورده از بسیاری از آب بندان ها به چشم بیاید، اما نباید از نقش بی توجهی به آب بندان ها و لایروبی و بهسازی نشدن این سازه های بومی شمال کشور در کاهش اثرگذاریشان غافل ماند.

سه استان گیلان، مازندران و گلستان در مجموع ۳۳ هزار هکتار آب ‌بندان دارند که آب مورد نیاز حدود ۱۵۰ هزار هکتار کشتزار این مناطق را تأمین می ‌کند. بیشترین سهم آب بندان ها از نظر مساحت و تعداد هم مختص به مازندران است. در مازندران نزدیک به ۸۰۰ قطعه آب‌ بندان وجود دارد که مساحت مجموع آنها حدود ۱۷ هزار هکتار است و در مجموع نیز قابلیت ذخیره‌سازی ۳۴۵ میلیون متر مکعب آب را دارند.

گسترش کشت دوم برنج معضل مضاعف بر منابع آبی مازندران

شدت خشکسالی در مازندران طی سال های اخیر در حالی است که کشاورزان برای کشت دوم برنج و تامین آب اراضی شالیزاری برداشت ها از سفره های زیر زمینی و چاه ها را با شدت بیشتری نسبت به سالهای گذشته انجام می دهند. وضعیتی بسیار نگران کننده که امسال منجر به کاهش محسوس سطح آب های زیر زمینی شده است.

بر اساس برنامه تحقیقاتی موسسه برنج وزارت جهاد کشاورزی، با توجه به اهمیت استفاده از زمین شالیزاری، رعایت مقولات زیست محیطی و منابع آبی با هدف خوداتکایی به تولید برنج داخلی، می بایست به تدریج تا سال جاری یعنی ۱۴۰۴ سطح زیر کشت دوباره برنج مازندران به ۳۰ هزار هکتار می رسید، اما از چهار سال پیش سطح زیر کشت دوم برنج به ۲ روش رتون و نشا مجدد به ۱۲۰ هزار هکتار رسیده است.

کشت دوم برنج به دو صورت «نشای مجدد» و «دونوچ» یا «رتون» انجام می‌شود. در روش اول کشاورزان اقدام به آماده سازی دوباره شالیزار می‌کنند که نیاز آبی آن همانند کشت اول بالا است. در روش دوم ساقه‌های باقی مانده از کشت نخست دوباره جوانه زده و پرورش داده می‌شود که نیاز به آب آن کمتر است.

خشکه کاری یکی از راهکارهای غلبه بر کم‌آبی در برنجکاری

آینده برنج به فعالیت‌ها، اتخاذ و گسترش راهبردهایی بستگی دارد که آب در برنامه‌ریزی ها بطور موثری استفاده شود، نمونه کشت برنج به روش خشکه کاری همراه با کاهش ۷۰ تا ۹۰ درصدی مصرف‌ آب به عنوان یکی از این روش های مقابله با کم آبی در شرق مازندران عملیاتی شده است.

شیوه کشت کنونی شالی در مناطق شمالی مازندران، گیلان و بخشی از گلستان به روش سنتی – غرقابی است یعنی در هر هکتار به روش سنتی بین ۱۲ تا ۱۵ هزار مترمکعب و در برخی از مناطق استان تا ۱۸ هزار مترمکعب آب نیاز دارد.

در خشکه کاری برنج علاوه‌ بر کاهش چشمگیر میزان آب مصرفی به حدود ۷۰ درصد روش عادی، امکان استفاده از انواع کارنده‌های گندم اعم از خطی‌کارها، ردیف کارها و حتی بصورت تک بذر برای کشت برنج نیز فراهم خواهد شد که زحمت کشاورزان و مشقت‌های کشت برنج را نیز بسیار کاهش می‌دهد و از نظر عملکرد نیز با توجه به میزان اجرای توصیه‌های تحقیقاتی مناسب منطقه، محصولی مطلوب و سودمند به کشاورز می‌دهد.

لزوم کشت برنج ارقام پرمحصول در برنجکاری شمال

گسترش کشت برنج پرمحصول در استان‌های شمالی طبق تعریف برنامه راهبردی برای خودکفایی و معرفی ده‌ها گونه جدید طی ۲ دهه گذشته مطرح است، اما همواره چالش های مختلف از جمله نوع و کیفیت برنج ارقام پرمحصول، متناسب نبودن با ذائقه مردم، آب بر بودن ارقام و از همه مهمتر بازرگانی و فروش ضعیف محصول سبب شد تا آمار کشت ارقام پرمحصول به عنوان انتخاب شالیکاران در نوسان باشد.

اگرچه چه اعتقاد شالیکاران مبنی بر این که محصول تولیدی کشاورزی باید با توجه به هزینه تولید وقتی وارد بازار می شود هم مشتری داشته باشد و هم قیمت مناسب بخورد. در واقع به این موضوع «به صرفه بودن» کشت و کار گفته می شود و اگر این شرایط محقق نشود، تولید محصول مورد توجه کشاورز قرار نمی گیرد. موضوعی که امروز شالیکاران باید به این نکته توجه کنند که وقتی حتی حداقل آب برای شالیکاری فراهم نباشد باید به سیاست ها و راهکارهای دولتی تن بدهند.

در زمان حاضر مهم ترین و عمده ترین ارقام برنج مورد توجه برای کشت بین کشاورزان در مازندران طارم محلی و هاشمی و در استان گیلان نیز «دم سیاه» و «هاشمی» است که کم محصول و کیفی محسوب می شوند. ارقام پرمحصولی مانند «شیرودی» و «فجر» در این استان ها بنا بر شرایط مختلف آب دهی رودخانه‌ها، ذخیره آب پشت سدها و آب بندان ها و مکانیزاسیون و آفات و از همه مهم تر بازار فروش بین ۳۰ هزار تا ۹۵ هزار هکتار در ۲ دهه اخیر در نوسان بوده است. به عبارتی سطح زیر کشت ارقام پرمحصول در این استان ها همواره کمتر از ۲۰ درصد از زمین های شالیزاری در شمال بوده است.

انتخاب ارقام جدید شامل «امید»، «توکا»، «هلال» و «طارم مازند» علاوه بر این که نسبت به تنش های محیطی از جمله خشکسالی و آفات مقاوم هستند، ضمن کیفی بودن تولید بیشتری را در واحد سطح دارند، شرایطی که می توان در یک بار کشت به درآمد مورد نظر رسید اما برای این که ای ارقام در انتخاب شالیکاران قرار بگیرد دولت باید حمایت های ویژه ای را انجام بدهد.

نمونه موفقت و رسیدن به خواسته کشاورزان مبنی بر درآمد بیشتر کشاورز «مجتبی احمدی» به عنوان برنجکار نمونه ملی اهل شهرستان نکا که با تولید ۱۲ هزار و ۲۰۰ کیلو گرم شالی رقم «ندا» چهار تن بیشتر از متوسط تولید در یک هکتار را عملیاتی کرده است.

احمدی به عنوان نمونه ملی امسال که لوح تقدیر خود را در همایش تجلیل از برگزیدگان بخش کشاورزی از رئیس جمهور و وزیر جهاد کشاورزی دریافت کرده است، معتقد است که ایجاد هرگونه تحول در کشت محصولات کشاورزی خود کشاورز است یعنی برای وارد کردن کشاورز به میدان باید او را به صورت غیرمستقیم متقاعد کرد در غیر این صورت هرگونه سیاستگذاری با شکست مواجه می شود.

وی با بیان این نکته که کشت ارقام پرمحصول و تولید چند برابری آن در واحد سطح علاوه بر این که هزینه ها را کاهش می دهد، مانع خروج ارز بابت واردات برنج می شود، تصریح کرد : همواره نوع و کیفیت برنج ارقام پرمحصول، متناسب بودن با ذائقه مردم و از همه مهمتر بازرگانی و فروش محصول عاملی برای استقبال کشاورزان به انتخاب ارقام است، مقولاتی که سبب شد تا آمار کشت ارقام پرمحصول به عنوان انتخاب شالیکاران در نوسان باشد.

این شالیکار نمونه نکایی اظهار کرد: محصول تولیدی کشاورزی باید با توجه به هزینه تولید وقتی وارد بازار می شود هم مشتری داشته باشد و هم قیمت مناسب بخورد، اگر این شرایط محقق نشود، تولید محصول مورد توجه کشاورز قرار نمی گیرد.

احمدی گفت: شالیکاران برای کشت ارقام پرمحصول تنها به عملکرد آنها توجه نمی کنند بلکه کل درآمد، ثبات درآمد و تقاضای مطمئن برای خرید را ملاک تصمیم‌گیری قرار می دهند.

مهم ترین ارقام برنج مورد توجه کشاورزان در مازندران از نوع محلی و کم محصول نظیر طارم و هاشمی است و ارقام پرمحصولی مانند «شیرودی»، «فجر» و «ندا» نیز در این استان بنا بر شرایط آب دهی رودخانه‌ها، ذخیره آب پشت سدها و آ ببندان ها و مکانیزاسیون کشت می‌شود.

همچنین عملکرد برنج رقم شیرودی و فجربه عنوان کشت قالب در کشت ارقام پر محصول در هر هکتار هفت تن شلتوک است و برای رقم ندا هم به هشت تا هشت و نیم تن می‌رسد و میزان عملکرد ارقام سنتی مانند طارم محلی و هاشمی حدود پنج تن شلتوک است.

برنج به عنوان دومین کالای کشاورزی پرمصرف و استراتژیک کشور از اهمیت بسزایی برخوردار است به طوری که در برنامه هفتم، برنج جزو پنج محصولی است که خودکفایی آن در دستور کار وزارت جهاد قرار گرفت.

بر اساس طرح خوداتکایی برنج، سطح زیر کشت ارقام پر محصول در ۲ استان مازندران و گیلان باید به ۲۵۵ هزار هکتار افزایش یابد در حالی که هم اکنون در کمتر از ۱۲۰ هزار هکتار از اراضی شالیزاری برنج رقم پر محصول کشت می شود.

معرفی چهار رقم جدید برنج کیفی پرمحصول

موسسه تحقیقات برنج کشور امسال چهار رقم جدید برنج به نام‌های «هستی»، «امید»، «توکا» و «طارم مازند» را معرفی و رسانه ای کرده است، رقم «هستی» نخستین ارقام معرفی شده این موسسه است که خوش کیفیت و متحمل به تنش خشکی بوده و کم‌آبی اواخر فصل کشت و کار را تا حدود چهار هفته تحمل می‌کند، حفظ پایداری تولید در شرایط تنش خشکی و تغییرات اقلیمی پیش رو، هدف موسسه تحقیقات برنج کشور برای معرفی برنج هستی است.

«امید» دیگر رقم جدید برنج کیفی پرمحصول معرفی این موسسه است، این رقم به طور متوسط در هر هکتار شالیزار هشت تن شلتوک تولید می‌شود، متحمل به بیماری بلاست است؛ هدف از معرفی این رقم نیز افزایش عملکرد در واحد سطح و افزایش تولید برنج ایرانی است. «توکا» دیگر رقم جدید برنج است این نوع نیز حاصل ترکیب ۲ ژنوم محلی شامل؛ علی کاظمی و طارم دیلمانی است و حدود یک تا ۱.۵ تن بیشتر از رقم محلی محصول می‌دهد و تا حدی متحمل به خوابیدگی و ورس است. موسسه تحقیقات برنج کشور هدف از معرفی رقم برنج توکا را محافظت از ذخایر ژنتیکی ارقام محلی و بالابردن عملکرد ارقام محلی برای کشاورزان عنوان کرد.

معرفی رقم جدید برنج «طارم مازند» نیز بسیار مهم و خبری خوش برای شالیکاران شمال است. این نوع حاصل خالص‌سازی توده محلی طارم و هدف از اصلاح و معرفی آن حفظ ژنوم توده‌های محلی و تولید بذر طبقات رسمی برای عرضه وسیع به کشاورزان است. افزایش عملکرد در واحد سطح، کیفیت مناسب ارقام معرفی شده و در نهایت رسیدن به تولید پایدار و امنیت غذایی از اهداف محوری معرفی ارقام جدید توسط موسسه تحقیقات برنج کشور است.

نگرانی کم آبی برای کشاورزی در مازندران بسیار جدی است

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با تاکید بر این نکته که ظرفیت و شرایط تولید برنج برای خوداتکایی در ۲ استان مازندران و گیلان به طور یقین وجود دارد، گفت: از آن جایی که هزینه تولید برنج ارقام پرمحصول و کیفی کم محوصل تقریبا یکسان است، اما با مدیریت بازار با توجه به افزایش یک تا ۲ برابری تولید در ارقام پرمحصول درآمد کشاورزان نیز قابل توجه خواهد شد.

هادی باقری تثبیت و ماندگاری خودکفایی برنج با تولید داخل را منوط به اجرای طرح های مهم تسطیح، یکپارچه سازی و نوسازی زمین های شالیزاری، ساخت سد و افزایش مهار آب های سطحی، زهکشی، تامین بذر گواهی شده، تولید رقم کیفی پر محصول، افزایش سطح زیر کشت ارقام پر محصول و ایجاد زنجیره مکانیزاسیون دانست و اظهار کرد: اعلام کف قیمت برنج پیش از کشت و کار، تنها راه رسیدن به هدف ایجاد انگیزه و استقبال شالیکاران به کشت ارقام پرمحوصل است.

وی با ذکر این نکته که برنج هم همانند گندم و کلزا و دیگر محصولات کشاورزی که به صورت تضمینی قیمت ها پیش از کشت و کار مشخص و اعلام می شود، عملیاتی شود، ادامه داد: اکنون موسسه تحقیقات برنج ارقام کیفی پرمحصول که ذائقه و بازار پسندی خوبی دارد، معرفی کرده است.

معاون جهاد کشاورزی مازندران تصریح کرد: این که کشاورزان به صرفه بودن محصولات کشاورزی را به عنوان یک اصل مهم درآمدی و اقتصادی مورد توجه قرار می دهند، شکی نیست، بنابراین اعلام کف قیمت ارقام مختلف برنج پیش از کشت وکار نقش محوری در انتخاب شالیکاران دارد.

باقری با بیان این که وزارت جهاد کشاورزی با تامین نهاده های کشاورزی و آموزش صحیح به بهره برداران در صدد رسیدن به افزایش تولید در واحد سطح است، گفت: و اگر قرار است تولید مازندران را در همه بخش های کشاورزی نجات دهیم باید به تولید بذر توجه ویژه داشته باشیم.

وی با اشاره به اثرات مثبت مدیریت تغذیه در تولید بذر و محصول مرغوب و باکیفیت، اظهار کرد: با ورود تکنولوژی های جدید نظیر پهپادها، اوضاع کشاورزی ما بهتر شد اما همچنان نیازمند دقت بیشتر در کشاورزی هستیم تا بتوانیم کشاورزی دقیق را بطور کامل در استان پیاده کنیم.

این مسوول کشاورزی مازندران از اجرای طرح حمایتی و پشتیبانی از برنجکاران با ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی (ره) در سال زراعی جاری خبر داد و گفت: در این طرح این ستاد اجرایی فرمان حضرت امام همانند طرح گندم در دیمزارها پشتیبانی ویژه ای را از برنجکاری در تامین نهاده های کشاورزی، آموزش و تغذیه گیاه و مکانیزاسیون انجام می دهد.

باقری با اشاره به برنامه‌های جهاد کشاورزی مازندران برای افزایش تولید و ارتقای کیفی برنج در سال‌های آینده، افزود: استفاده از ارقام پر محصول، توسعه کشت مکانیزه، ترویج روش‌های نوین آبیاری، مبارزه با آفات و بیماری‌ها و آموزش کشاورزان ازجمله برنامه‌های این سازمان برای افزایش تولید و ارتقای کیفی برنج در مازندران است.

برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می‌شود. استان مازندران تولید کننده ۷۲ نوع محصول زراعی و باغی است که در تولید ۱۵ محصول رتبه اول تا سوم را دارد.

این استان با برخورداری از تنها ۲ و نیم درصد زمین کشاورزی کشور، سالانه هفت درصد از تولیدات کشاورزی و ۱۱ درصد از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.