قتل الهه حسین‌نژاد بار دیگر توجه‌ها را به یکی از حلقه‌های حساس و کم‌پرسش‌شده‌ در نظام حمل‌ونقل اینترنتی جلب کرد: نظارت بر رانندگان. صبح یکی از روزهای اردیبهشت، خبر ناپدید شدن دختری جوان به‌نام الهه حسین‌نژاد در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها پیچید. همه با نگرانی چشم‌به‌راه خبری از او بودند. اما این چشم‌انتظاری، به یکی […]

قتل الهه حسین‌نژاد بار دیگر توجه‌ها را به یکی از حلقه‌های حساس و کم‌پرسش‌شده‌ در نظام حمل‌ونقل اینترنتی جلب کرد: نظارت بر رانندگان.

صبح یکی از روزهای اردیبهشت، خبر ناپدید شدن دختری جوان به‌نام الهه حسین‌نژاد در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها پیچید. همه با نگرانی چشم‌به‌راه خبری از او بودند. اما این چشم‌انتظاری، به یکی از تلخ‌ترین سناریوهای ممکن ختم شد؛ خبر تأیید قتل الهه توسط یک راننده‌ی عبوری، جامعه را در بهت و اندوه فرو برد.
با انتشار گسترده این خبر، موجی از واکنش‌ها و ابهام‌ها شکل گرفت. یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها، ارتباط قاتل با ناوگان اسنپ بود چند ساعت پس از داغ شدن این بحث، شرکت اسنپ در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد: «این سفر خارج از پلتفرم انجام شده است.»
بررسی‌ها نشان می‌دهد که قاتل الهه حسین‌نژاد از سال ۱۳۹۹ به عنوان راننده در ناوگان اسنپ فعالیت می‌کرده است اما به گفته سردار منتظرالمهدی، سخنگوی فراجا «در آن زمان جرم محکومیتی برای وی ثبت نشده بود.» تمام جرایمی نظیر قدرت‌نمایی با چاقو، محکومیت‌های مالی، و اخلال در نظم و آسایش که بعدها برای این فرد ثبت شده، مربوط به پس از سال ۱۳۹۹ است.
فرآیند استعلام سوءپیشینه در شرکت‌های تاکسی اینترنتیاستعلام سوءپیشینه از پلیس، پیش‌نیاز فعالیت در ناوگان تاکسی‌های اینترنتی است.
اسنپ پس از حادثه قتل حسین‌نژاد اعلام کرد که «صحت تمام متقاضیان عضویت در ناوگان تاکسی‌های اینترنتی توسط پلیس نظارت بر اماکن عمومی فراجا بررسی می‌شود.»
فرآیند احراز صلاحیت رانندگان به این صورت است که ظرف ۲۴ ساعت، پلیس نظارت بر اماکن فراجا به صورت سیستمی و بدون ارائه جزئیات، نتیجه را به شرکت اعلام می‌کند. حتی افرادی که سوءپیشینه ندارند ممکن است به دلایل دیگری برای فعالیت در ناوگان حمل و نقل رد شوند.
این یعنی تمام کاربران راننده فعال در ناوگان اسنپ، دارای گواهی تایید صلاحیت پلیس اماکن فراجا هستند.علاوه بر این استعلام، شرکت‌ها موظف هستند پس از ثبت‌نام اولیه، هر شش ماه یک بار برای رانندگان فعال خود مجدداً استعلام عدم سوءپیشینه بگیرند.

نوع جرایم موثر در رد صلاحیت و مسئولیت شرکت‌ها

پلیس، جرایم درجه یک تا سه از نظر قانون مجازات اسلامی را مثل تجاوز به عنف، نزاع خیابانی، ضرب‌وشتم عمدی، قاچاق و توزیع مواد مخدر و همچنین سایر جرایمی که تهدید امنیت و آسایش عمومی محسوب می‌شوند را از مصادیق رد صلاحیت برای فعالیت در تاکسی‌های اینترنتی می‌داند.
سردار سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فراجا ضمن بیان این موضوع بیان کرده است که « صفر تا صد به‌کارگیری و نظارت بر حسن انجام کار رانندگان بر عهده شرکت‌های پذیرنده می‌باشد. بر اساس تفاهم‌نامه فی‌مابین، پلیس و شرکت‌های موصوف می‌بایست هر ۶ ماه، از پلیس استعلام مجدد گرفته شود.»
حادثه تلخ قتل الهه حسین‌نژاد توجه افکار عمومی را به مسئله ایمنی کاربران در تعامل با رانندگان پلتفرم‌های حمل‌ونقل اینترنتی جلب کرد.
اگرچه طبق اعلام رسمی اسنپ، این سفر خارج از پلتفرم انجام شده و فرد ضارب در زمان عضویت اولیه فاقد سابقه کیفری بوده، اما واقعیت آن است که ضعف در نظارت مستمر، خلأهای احتمالی در فرآیندهای غربالگری، و امکان ادامه فعالیت رانندگان خارج از چارچوب رسمی، همچنان زمینه‌ساز نگرانی‌های جدی است.
با استناد به بیانیه‌های رسمی پلیس و شرکت مربوط، مشخص است که مسئولیت احراز صلاحیت اولیه بر عهده پلیس اماکن و مسئولیت استمرار نظارت بر عهده شرکت است.
با وجود این، برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی، بازنگری دقیق در سازوکارهای احراز، نظارت، و مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها ضرورتی انکارناپذیر است. در نبود این بازنگری، اعتماد عمومی به خدمات اینترنتی حمل‌ونقل ممکن است دچار آسیب جدی شود.
منبع : فارس
پایان خبر